Sunday, October 4, 2015

Thiết kế và xây dựng khu Tam Đảo xưa

Đầu thế kỷ XX người Pháp phát hiện ra Tam Đảo có thể là nơi xây một khu nghỉ mát lý tưởng. Họ đã xây dựng Tam Đảo ròng rã trong khoảng 30 năm. Mãi đến năm 1943 công việc xây dựng mới hoàn tất. Rút kinh nghiệm xây Đà Lạt và Sapa Tam Đảo được thiết kế thi công khoa học hơn, đẹp hơn. Người Pháp tự hào gọi Tam Đảo là Hòn ngọc của Đông Dương.
Gần 200 biệt thự đều mang phong cách kiến trúc các miền của nước Pháp tùy theo chủ nhân của nó và được phân bố quanh các sườn núi đồi thấp không che mặt nhau đều hướng xuống thung lũng trung tâm nơi có công viên, vườn hoa, bể bơi, sân bóng...Trong số dinh thự có nhà của các quan chức Pháp như như toàn quyền Đông Dương Catroux, Decoux, Thống sứ Bắc Kỳ Delsal, Chánh sứ Vĩnh Yên Removille...

Không chỉ có những ông chủ người Pháp, sau này những gia đình giàu có người Việt cũng có biệt thự ở Tam Đảo. Khá nhiều người ở Tam Đảo hãy còn nhớ biệt thự nhà cụ Hồ Đắc Điềm (sau này là Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội). Đó là ngôi nhà nằm cao nhất Tam Đảo, có cái tên rất hay là Villa de Belle Vue, có nghĩa là ngôi biệt thự có tầm nhìn tuyệt đẹp.



Ngoài ra còn có biệt thự của ông Thẩm Hoàng Tín, dược sĩ học ở Pháp về, sau này làm chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, nhà của anh em Trịnh Văn Bô, Trịnh Văn Bính, nhà Cự Chung, Cự Đạt là các nhà tư sản dệt giàu có thời đó. Nhà ông Võ Đức Diên, rồi nhà Hồng Khê làm thuốc với câu ca mà nhiều người còn nhớ: “Dây thép mà buộc ngang trời/thuốc Hồng Khê chữa người lửng lơ”.
Vật liệu xây dựng gồm đá khai thác tại chỗ, mái kết cấu gỗ và trần toóc xi. Nhà nhiều tầng có cầu thang gỗ, sàn dầm gỗ lát ván, hoặc sắt hình liên kết với gạch cuốn. Những viên ngói lợp được gửi theo tàu biển từ cảng Marseille vượt đại dương sang đây để xây nhà. Mỗi ngôi biệt thự mang một cái tên: villa cánh chim nhạn, villa con ve sầu, villa dưới cây thông...
Không chỉ có những villa sang trọng, đẹp đẽ người ta còn quy hoạch Tam Đảo với đầy đủ bồn hoa, ghế đá, sân chơi trẻ em… Cây cỏ nhiều loại đưa từ Pháp sang; vào hè, trăm hoa đua nở, trăm màu khoe sắc; có bể bơi dành cho người lớn, có cả bể bơi dành cho trẻ con; có sân quần vợt, có nhà bắn bia; xa và cao hơn về phía Đông bắc có sân bóng đá…



Số phận bi thảm của Tam Đảo kết thúc với chủ trương tiêu thổ đầu kháng chiến chống Pháp. Thực ra Tam Đảo chỉ có giá trị là nơi vui chơi nghỉ mát. Nó không có giá trị gì như là một căn cứ quân sự.
Điều đáng buồn cho người Pháp là họ chỉ được sử dụng Tam Đảo khoảng 2 năm, đã bỏ ra một khối tiền của công sức, một dung lượng văn hóa rất to lớn.
Từ cuối năm 1946 đầu 1947 hàng vạn dân công kéo về đây. Không có thuốc nổ người ta đục chân tường đá các biệt thự ra, đút củi. giường tủ bàn ghế vào và châm lửa đôt. Khói lửa mù mịt bao trùm lên thung lũng hai ba tháng liền. Các ngôi nhà bị nung nóng đá biến thành vôi và tự đổ sụp xuống. Đó là một khung cảnh hoành tráng nhất về sự bức tử một công trình văn hóa vĩ đại trong lịch sử điện ảnh thế giới. Không một đạo diễn tài ba nào có thể tạo nên.
Sau này cho đến nay là gần 70 năm những người thực thi việc bức tử Tam Đảo hầu như chưa làm gì để các dấu tích văn minh Pháp sống lại.Và trong thế hệ chúng ta rất ít người biết được câu chuyện này.

Ảnh tư liệu về khách sạn Metrophol Tam Đảo, cầu Mặt Quỷ. khu Nhà thờ, khách sạn Thác Bạc...

Theo FB Thái Kế Toại